Wat is een lijfrente?
Een lijfrente is een fiscaal aantrekkelijke spaar- of beleggingsregeling, bedoeld als aanvulling op uw pensioen. U stort geld in (premie of inleg), het groeit zonder tussentijds belast te worden, en bij pensioen krijgt u het uitgekeerd in periodieke termijnen. Belasting wordt pas geheven op het moment van uitkering, vaak tegen een lager tarief omdat u dan minder inkomen heeft.
Drie redenen waarom lijfrente interessant is
- Aftrekbaar in box 1 — uw inleg verlaagt direct uw belastbaar inkomen. Bij een marginaal tarief van 37,56% krijgt u dus € 376 belasting terug per € 1.000 inleg.
- Uit box 3 vermogen — geld dat u in een lijfrente stopt telt niet mee voor de box 3 belasting. Bij € 100.000 in lijfrente bespaart u jaarlijks zo'n € 460 box 3 belasting.
- Belastinguitstel — pas bij uitkering betaalt u belasting, vaak in een lager tarief omdat uw pensioeninkomen lager is dan uw werkende inkomen.
Tel die drie effecten op en u komt voor sommigen op een effectief netto-rendement van 15-25% in het jaar van inleg, ongeacht hoe de markt presteert. Geen andere regeling in Nederland levert dat op.
De jaarruimte — wat mag u inleggen?
Niet onbeperkt. Uw jaarruimte bepaalt hoeveel u jaarlijks aftrekbaar mag inleggen. De formule is:
Daarbij:
- Premiegrondslag = bruto inkomen − franchise (€ 19.172 in 2026), gemaximeerd op € 137.800.
- Factor A = de pensioenaangroei die u dit jaar bij uw werkgever heeft opgebouwd (staat op uw UPO).
- Maximum jaarruimte 2026 (zonder pensioenopbouw): € 35.589.
Reserveringsruimte — terugwerkende kracht
Heeft u in voorgaande jaren niet uw volledige jaarruimte gebruikt? Dan bouwt u reserveringsruimte op. Tot 10 jaar terug mag u alsnog gebruikmaken van die ongebruikte ruimte. Maximum reserveringsruimte 2026: € 42.753.
Dit is een vaak vergeten optie. Wie nu pas begint met lijfrente, kan met reserveringsruimte een fors bedrag aftrekken — soms tot € 70.000 in één jaar (jaarruimte + reserveringsruimte).
Een rekenvoorbeeld
Spaargeld € 80.000 (in box 3)
Direct fiscaal voordeel:
Aftrek box 1: € 10.000 × 37,56% = € 3.756
Verschuiving uit box 3: € 10.000 × 1,28% × 36% = € 46
Totaal jaar 1: € 3.802 belastingvoordeel
Effectieve inleg = € 10.000 − € 3.802 = € 6.198
U heeft een lijfrente van € 10.000 voor de prijs van € 6.198 — een direct rendement van 61%.
Soorten lijfrente
Lijfrenteverzekering
Klassieke vorm: u stort bij een verzekeraar, die garandeert een uitkering. Veiligheid voorop, maar rendement vaak laag (gegarandeerd 0-2%).
Bancaire lijfrente
Bij een bank: u stort op een geblokkeerde rekening met rente. Iets hogere rente dan verzekeraar, maar nog altijd bescheiden (rente afhankelijk).
Beleggingslijfrente (lijfrente-beleggingsrekening)
De aantrekkelijkste optie voor wie tijdshorizon heeft van 10+ jaar: u belegt fiscaal vriendelijk in fondsen of ETF's. Verwacht netto-rendement op lange termijn: 5-7% per jaar. Met goedkope brokers (€ 0-5 per maand kosten) houdt u het meeste over.
Wanneer keer ik uit?
Uitkering kan vanaf 5 jaar voor uw AOW-leeftijd, met een termijn van minimaal 5 jaar. Vanaf AOW-leeftijd is er geen minimum termijn meer voor kleinere lijfrentes (tot € 4.853 per jaar). U betaalt dan inkomstenbelasting over de uitkering tegen het tarief dat dán geldt.
Aandachtspunten
- Geld zit vast — pas vanaf 5 jaar voor AOW-leeftijd uitkeerbaar. Tussentijds opnemen kost een revisierente van 20% boetebijtelling.
- Pas op met factor A — als u veel pensioen opbouwt bij uw werkgever, is uw jaarruimte beperkt. ZZP'ers en mensen zonder werkgeverpensioen hebben meestal de volle ruimte.
- Uitkering belast als inkomen — de uitkering telt mee voor uw verzamelinkomen, ook bij IB-toeslagen.
- Kosten lopen op — vooral bij beleggingslijfrente: rekenkosten, fondsenkosten, mogelijke verkoopkosten. Vergelijk goed.
Hoe begint u?
Drie stappen:
- Vraag uw UPO op bij uw pensioenfonds — daar staat factor A op.
- Bereken uw jaarruimte via de calculator van de Belastingdienst (of de onze).
- Open een lijfrente-beleggingsrekening bij een goedkope broker (DeGiro, Brand New Day, Meesman) of stort bij een verzekeraar.
Wilt u uw eigen optimalisaties zien?
Onze gratis calculator scant 26+ aftrekposten en optimalisaties voor uw persoonlijke situatie. Binnen 5 minuten.
Start gratis berekening →Cijfers 2026 (Belastingdienst + Evi van Lanschot): AOW-franchise € 19.172, max. lijfrentegevend inkomen € 137.800, max. jaarruimte € 35.589, max. reserveringsruimte € 42.753. Formule: 30% × premiegrondslag − 6,27 × factor A. Laatst gecheckt: 9 mei 2026.